پارت دیزل |
کارواشها جزو کسبوکارهایی هستند که قطعی برق خیلی سریع روی درآمدشان اثر میگذارد: دستگاهها خاموش میشوند، پمپها از کار میافتند، نوبتها بهم میریزد و مشتری برمیگردد. اما نکته اینجاست که هر ژنراتوری برای کارواش مناسب نیست؛ چون بار اصلی کارواش معمولاً موتوری و راهاندازیسخت است (پمپ فشار قوی، کمپرسور هوا، جاروبرقی صنعتی، هیتر آب و…)، و اگر ژنراتور درست انتخاب نشود، ممکن است دستگاهها روشن شوند ولی پمپ فشار کم بیاورد یا مدام فیوز بپرد.
در این مقاله، همه چیز را درباره انتخاب دیزل ژنراتور برای کارواش به زبان ساده و کاملاً عملی توضیح میدهیم.
کارواش چه بارهایی دارد؟ (قبل از انتخاب ژنراتور، این را مشخص کنید)
در یک کارواش معمولاً این تجهیزات مصرفکننده برق هستند:
-
پمپ کارواش فشار قوی (مهمترین و حساسترین)
-
کمپرسور هوا (برای باد و ابزارها)
-
جاروبرقی صنعتی/مکش (در برخی کارواشها چند عدد)
-
پمپهای سیرکولاسیون آب/تصفیه
-
سیستم گرمایش آب (اگر برقی باشد، مصرف بالا دارد)
-
روشنایی، دوربین، POS، سیستم صوتی، تابلو و…
✅ نکته: اگر هیتر آب برقی دارید، انتخاب ژنراتور خیلی بزرگتر میشود. در بسیاری از کارواشها، برای برق اضطراری بهتر است گرمایش را گازی/گازوئیلی مدیریت کنند تا ژنراتور معقولتر شود.
چرا بعضی کارواشها با ژنراتور “فشار آب” ندارند؟
این مشکل خیلی رایج است و معمولاً ۴ دلیل اصلی دارد:
1) ژنراتور کوچک است و زیر پیک راهاندازی کم میآورد
پمپها هنگام استارت، جریان جهشی دارند. ژنراتور کوچک باعث:
-
افت ولتاژ
-
افت دور موتور ژنراتور
-
کاهش توان پمپ → افت فشار آب
2) کابلکشی و مسیر طولانی باعث افت ولتاژ میشود
حتی اگر ژنراتور درست باشد، کابل نازک یا مسیر بلند:
-
ولتاژ را میاندازد
-
پمپ به توان کامل نمیرسد
3) پمپها همزمان استارت میخورند
اگر چند دستگاه با هم روشن شوند، پیک چند برابر میشود و ژنراتور “خفه” میکند.
4) فرکانس ناپایدار
پمپهای موتوری به فرکانس وابستهاند. نوسان فرکانس یعنی تغییر سرعت موتور، یعنی تغییر فشار.
انتخاب توان ژنراتور برای کارواش (روش سریع و کاربردی)
برای برآورد اولیه، دو حالت داریم:
حالت A: کارواش معمولی با پمپها و موتورهای رایج
اگر بار اصلی شما چند موتور (پمپ/کمپرسور/مکش) است:
-
ژنراتور را معمولاً 1.8 تا 3 برابر مجموع kW موتورهایی که ممکن است همزمان کار کنند در نظر بگیرید (به kVA).
حالت B: کارواش با پمپهای قویتر یا راهاندازی سخت (بدون اینورتر/سافتاستارتر)
اگر پمپها DOL هستند یا پیک بالایی دارند:
-
ژنراتور را معمولاً 2.5 تا 4 برابر kW موتور اصلی (پمپ فشار قوی) به kVA در نظر بگیرید.
این قاعدهها برای شروع انتخاب عالیاند، اما برای تصمیم نهایی باید نوع راهاندازی موتور، تعداد دستگاهها، طول کابل و سناریوی همزمانی دقیق بررسی شود.
مثال واقعی (درک بهتر انتخاب ژنراتور برای کارواش)
فرض کنید کارواش شما اینها را دارد:
-
پمپ فشار قوی: 7.5 kW
-
کمپرسور: 5.5 kW
-
جاروبرقی صنعتی: 3 kW
-
روشنایی و تجهیزات جانبی: 2 kW
جمع Running ≈ 18 kW
اگر ممکن است پمپ و کمپرسور همزمان کار کنند، برای اینکه هنگام استارت فشار نیفتد، معمولاً سراغ بازهای مثل 30 تا 60 kVA میروند (بسته به نوع راهاندازی و کیفیت تابلو).
اگر سافتاستارتر/VFD دارید و راهاندازی مرحلهای تعریف میکنید، این عدد میتواند پایینتر هم بیاید.
چه نوع ژنراتوری برای کارواش بهتر است؟
برای کارواش معمولاً این ویژگیها مهم است:
-
سهفاز 50Hz (اکثر پمپها و کمپرسورها سهفازند)
-
AVR با کیفیت برای ثبات ولتاژ هنگام روشن/خاموش شدن پمپ
-
گاورنر پایدار برای کنترل فرکانس (حفظ فشار و دور)
-
آلترناتور مناسب بار موتوری
-
ترجیحاً 1500 دور برای دوام و صدای کمتر (در کلاس مشابه)
-
امکان ATS (انتقال اتومات) اگر قطعی برق زیاد دارید یا نمیخواهید دستی روشن کنید
ATS برای کارواش لازم است؟
اگر کارواش شما پرتردد است یا نمیخواهید در قطعی برق کار بخوابد:
-
ATS باعث میشود ژنراتور اتومات استارت بزند و بار منتقل شود.
اما نکته:
برای جلوگیری از پریدن فیوز و افت فشار، باید تاخیر انتقال بار و راهاندازی مرحلهای درست تنظیم شود تا همه موتورها یکباره وارد مدار نشوند.
۷ نکته نصب که جلوی خرابی و آتشسوزی را میگیرد
-
تهویه درست اتاق ژنراتور (گرما = افت توان و خرابی)
-
اگزوز استاندارد و دور از کابلها و مواد قابل اشتعال
-
کابلکشی با سطح مقطع مناسب + اتصالات محکم
-
ارتینگ و همبندی درست (بهخصوص در محیط مرطوب کارواش)
-
استفاده از کلیدها و حفاظتهای مناسب برای موتورها
-
مسیر نصب ژنراتور دور از پاشش مستقیم آب و رطوبت زیاد
-
قرار دادن ژنراتور روی شاسی درست + لرزهگیر
کارواش محیط مرطوب است؛ اگر ارت و حفاظتها درست نباشد، ریسک برقگرفتگی و اتصالی بالا میرود.
چطور مصرف سوخت و زمان بکاپ را حساب کنیم؟
سه سؤال ساده:
-
در قطعی برق، چند ساعت میخواهید کارواش کار کند؟
-
ژنراتور در عمل معمولاً با چه درصد باری کار میکند؟ (مثلاً 50% یا 70%)
-
دسترسی به سوخت در زمان بحران چطور است؟
بهترین کار برای کارواشها:
-
مخزن طوری انتخاب شود که حداقل یک شیفت کاری را پوشش دهد (بسته به شرایط شما).
نگهداری ژنراتور در کارواش (حداقلهایی که باید انجام شود)
-
تست استارت دورهای (هفتگی/دو هفته یکبار)
-
بررسی فیلتر هوا (به خاطر گردوغبار و رطوبت)
-
چک باتری و شارژر
-
چک نشتیها و اتصالات برق
-
سرویس منظم روغن/فیلتر طبق ساعت کارکرد
سوالات پرتکرار
ژنراتور تکفاز برای کارواش جواب میدهد؟
اگر پمپ/کمپرسور شما سهفاز باشد، نه. بیشتر کارواشها به سهفاز نیاز دارند.
چرا با ژنراتور، پمپ صدا میدهد یا فشار کم میشود؟
معمولاً به خاطر افت ولتاژ، نوسان فرکانس، کابلکشی ضعیف یا انتخاب توان کم است.
برای کارواش بهتر است ژنراتور بزرگتر بخرم یا سافتاستارتر نصب کنم؟
اگر مشکل اصلی پیک راهاندازی است، سافتاستارتر/VFD و راهاندازی مرحلهای میتواند ژنراتور کوچکتر و اقتصادیتر را ممکن کند—ولی باید با تابلو و موتور سازگار باشد.
جمعبندی
برای انتخاب دیزل ژنراتور برای کارواش این سه نکته را جدی بگیرید:
-
پمپ فشار قوی و کمپرسور پیک راهاندازی دارند → ژنراتور را فقط با جمع kW انتخاب نکنید
-
ثبات ولتاژ/فرکانس مستقیماً روی فشار آب اثر دارد
-
نصب درست (کابل، ارت، حفاظت، ATS) به اندازه خود ژنراتور مهم است
